Oosterringweg

Crash AVRO Lancaster III JA702, Oosterringweg Marknesse

Zondag 30 januari 1944 laat in de middag vertrokken 534 Engelse vliegtuigen voor een bombardementsvlucht naar Berlijn. 33 van deze vliegtuigen keerden niet op hun basis terug. Eén van die vliegtuigen was de AVRO Lancaster III JA702, gevlogen door piloot John Edward Rule.

Op de terugweg werd de Lancaster aangevallen door een Duitse nachtjager en viel in stukken uit de lucht. Navigator William Winston Cottam en boordschutter Patrick Coyne konden zich met hun parachute in veiligheid brengen. De rest van de 7-koppige bemanning is met het wrak neergestort in de Noordoostpolder op de huidige Oosterringweg bij Marknesse. De omgekomen bemanningsleden, J.E. Rule, K.R.Ball, E.A. Shorter, J.J. Sloan en G.A. Race zijn op 9 februari 1944 begraven in Vollenhove. Cottam en Coyne konden, geholpen door een pilotenlijn, ontsnappen.

 


Crashlocatie: Oosterringweg M'nesse
Crashdatum: 30 jan. 1944
Vliegtuigtype: AVRO Lancaster III
Serienummer: JA 702
SGLO crash nr.: T3342
Missie: Berlijn
Air force: RAF
Squadron: 156

Mw. Martha Krijger-Noback
Marknessenaar Mw. Martha Krijger-Noback was na de oorlog, als dochter van de beheerder van de begraafplaats in Vollenhove,
soms (als tolk) betrokken bij de contacten met familie van omgekomen vliegeniers.

Navigator Cottam
Navigator Cottam heeft zijn oorlogsherinneringen, voor zijn kinderen, ooit op papier gezet. Met dank aan PATS Vollenhove kunnen wij uit zijn verslag "From Kirkham to Krakov" citeren.

Dankzij het feit dat Cottam zijn parachute ook gebruikte als kussentje kon hij na het aanschieten van het vliegtuig snel zijn parachute aangespen. Wat er daarna gebeurde weet hij niet meer, maar blijkbaar heeft hij het geluk gehad dat hij uit het in tweeën gebroken vliegtuig is gevallen. In zijn volgende herinnering viel hij naar beneden, activeerde zijn parachute en kwam veilig op de polderbodem terecht. Zijn eerste gedachte "No bacon and eggs tonight" bleek achteraf maar al te waar. Na een klein halfuur lopen in oostwaartse richting hoorde hij een onvervalste Ierse vloek afkomstig van de struikelende boordschutter Coyne. Ze liepen verder met z'n tweeën, echter elk langs een verschillende kant van een kanaal of tocht. Onduidelijk is welk kanaal dit is geweest, diep was het niet want uiteindelijk is Coyne door het water gewaad om samen aan één kant verder te lopen. Bij een houten brug zagen ze drie mannen, naar later bleek van het verzet, die op zoek waren naar de overlevenden van de crash. Deze drie hebben ze naar een kamp gebracht, waarschijnlijk is dit kamp Vollenhove geweest. In dit kamp hebben ze een paar dagen verbleven voordat ze via het politiekantoor in Vollenhove, waar ze al hun spullen die hun Britse afkomst konden verraden moesten inleveren. Gek genoeg nog wel in hun uniform zijn ze per ambulance vervoerd naar Bergum in Friesland. Daar pas kregen ze burger kleding en hebben 6 maanden onderdak gehad bij de plaatselijke huisarts de heer van Leeuwen. Per trein zijn ze eind juli via Leeuwarden en Zwolle in 's Hertogenbosch aan gekomen vanwaar ze per trein en fiets uiteindelijk lopend de Belgische grens over zijn gestoken. Per tram zijn ze door de medewerkers van een escape-line vervoerd naar Antwerpen waar ze uiteindelijk door verraad in handen van de SS vielen. Na een verhoor van een week in België hebben ze tot het einde van de oorlog krijgsgevangen gezeten in kampen in Duitsland.


Foto rechts: restanten van het vliegtuig zijn in 1951 opgeruimd door een opkoper van schroot. Blijkbaar is toen niet alles opgeruimd, in 1973 werden er bij de aanleg van een elektriciteitskabel nog meer restanten gevonden. Het werk werd onderbroken en de marechaussee ingeschakeld, die weer te rade ging bij de luchtmacht. De heer Zwanenberg bevestigde als bergings officier dat dit ook de restanten waren van de Lancaster JA702.


v.l.n.r. Mw. en Hr van Leeuwen, Coyne en Cottam


 

 

Headstonesbij de graven van G.A. Race, J.J. Sloan, J.E. Rule, E.A. Shorter en K.R. Ball op de begraafplaats in Vollenhove


Bemanning AVRO Lancaster JA702.

De bemanning van de Lancaster bestond uit verschillende nationaliteiten uit het Britse gemenebest, zie onderstaande lijst: